قطر، دیروز تا امروز
میزان ذخایر نفتی اثبات شده قطر در سال
2004، 2/15 میلیارد بشکه برآورد شده است. حدود 2/2 میلیارد بشکه از ذخایر
متعلق به میدان خشکی قطر یعنی «دوخان» است. بقیه در هفت میدان دریایی
«فراساحلی»، «بوالحنین»، «مهزام»، «ایدالشرقی»، «دام شمالی»، «الشاهین»،
«الرایان» و «الخلیج» قرار دارند. شریان های اصلی صادرات «پترولیوم قطر»
در میدان های «دوخان» و «مارین» هستند.
تقریباً تمام نفت تولیدی قطر به کشورهای آسیایی و در رأس آنها ژاپن صادر می شود. از سال 1994 این کشور تصمیم گرفت امکانات مایع سازی گازطبیعی خود را افزایش دهد. در آن سال تولید روزانه مایعات گازی 466 هزار بشکه بود که در سال های 1998 و 1999 به ترتیب به 782 و 806 هزار بشکه در روز افزایش یافت. این کشور مقدار قابل توجهی مایعات گازی و دیگر فرآورده های گازطبیعی نیز تولید می کند که سهمیه اوپک شامل هیچ یک از آنها نمی شود.
پس از کودتای سال 1995، قطر سیاست های جدید را با هدف های ذیل آغاز کرد:
افزایش میزان تولید نفت، کشف ذخایر جدید نفت و سرمایه گذاری برای افزایش ضریب بازیافت از میدان های موجود به منظور دستیابی به هدف های یاد شده نیز، شرایط انعقاد قراردادهای اکتشاف و تولید و قراردادهای مشارکت در تولید را آسان کرده است تا سرمایه گذاران خارجی به مشارکت در این طرح ها تشویق شوند. در مارس 1998، قطر با شرکت نفت آمریکایی شورون توافق نامه ای را برای اکتشاف نفت در میدان های خشکی امضا کرد. این قرارداد پنج ساله از نوع مشارکت در تولید بود. منطقه زیر پوشش این قرارداد، منطقه ای با وسعت 4209 مایل مربع به نام بلوک 2 (تقریباً تمام حاشیه جزیره قطر به استثنای میدان دوخان) را شامل می شد. صددرصد منافع این بلوک از آن شورون و عملیات لرزه نگاری دو بعدی و سه بعدی در این منطقه از وظایف این شرکت بود. شورون همراه با شرکت «MOL» مجارستان، عملیات اکتشاف بلوک را نیز در اختیار خود گرفته است. شرکت «آرکو» در سپتامبر 1995، عملیات اکتشافی میدان «الریان» را در بلوک 11 منطقه دریایی در غرب میدان شمالی (مشترک با میدان پارس جنوبی ایران) و نزدیک میدان «رأس گاز» آغاز کرد. «بی.پی.آموکو» پس از تصاحب سهم «آرکو» ادامه فعالیت اکتشافی این شرکت را عهده دار شد. سرانجام در نوامبر 1996 این میدان دریایی با تولید روزانه 20 هزار بشکه نفت به مرحله بهره برداری رسید. در ژوئیه 1997 یک قرارداد مشارکت در تولید برای توسعه این میدان منعقد شد. شرکت بی. پی. آموکو و سایر شرکت های همراه با هدف افزایش تولید این میدان به میزان روزانه 60 هزار بشکه به فعالیت خود ادامه می دهند. میدان الخلیج پس از پنج سال فعالیت اکتشاف و آماده سازی، در مارس 1997 به بهره برداری رسید. این میدان در امتداد مرز دریایی ایران و قطر و شرق میدان نفت شمال قطر قرار گرفته است.
شرکت «الف اکتین» در سال 1991 برای دستیابی به شرایط بهتر در قرارداد مشارکت در تولید، با شرکت ملی «پترولیوم قطر» به چانه زنی پرداخت. از این رو، توسعه میدان «الف» افزایش تولید روزانه 60 تا 65 هزار بشکه ای نفت را به دنبال خواهد داشت. قرارداد توسعه این میدان از نوع مشارکت در تولید و تا پنج سال تمدید شدنی است.
سهم شرکت «الف» در توسعه میدان 55 درصد و سهم شرکت اجیپ 45 درصد است. میدان مهزام در سال 1965 به بهره برداری رسید. شرکت ملی «پترولیوم قطر» در نظر دارد با انجام اقدام هایی از جمله حفر 37 حلقه چاه، عمر این میدان را افزایش دهد.
میدان «بولحنین» در سال 1973 با تولید بیش از 100 هزار بشکه در روز به بهره برداری رسید و در دهه 1990 تولید آن کاهش یافت. میزان ذخایر قابل برداشت این میدان 700 میلیون بشکه برآورد شده است.
میدان «الشاهین» با مدیریت شرکت نفت «مرسک» دانمارک به یکی از فعال ترین میدان های قطر تبدیل شده است. این میدان در بلوک 5 در 43 مایلی بنادر شمال شرقی قطر قرار دارد. میدان «اید الشرقی» دام شمالی (ISND) را شرکت شل در سال 1960 کشف کرد. در سال 1994 شرکت «اکسیدنتال» توافق نامه ای از نوع قرارداد مشارکت در تولید به منظور 25 سال بهره برداری از این میدان با شرکت ملی “پترولیوم قطر» امضا کرد. ارزش قرارداد 700 میلیون دلار بود که می بایست برای توسعه میدان، افزایش ضریب بازیافت، تزریق آب و گاز در مخزن و انجام عملیات اکتشاف جدید هزینه می شد. در آن سال تولید روزانه این میدان 20 هزار بشکه بود و تا سال 2001 به 150 هزار بشکه در روز افزایش یافت.
در دسامبر 1997، شرکت «اکسیدنتال» برای توسعه میدان «ایدالشرقی» دام جنوبی، قرارداد دیگری از نوع مشارکت در تولید با شرکت ملی «پترولیوم قطر» امضا کرد. این میدان در سال 1999 به بهره برداری رسید. شرکت اکسیدنتال 44 درصد از منابع این میدان را در تملک خود دارد و باید در طول عمر میدان 450 میلیون دلار هزینه کند که 400 میلیون دلار آن باید در پنج سال اول هزینه شود. ذخایر قابل استحصال این میدان 200 تا 300 میلیون بشکه برآورد شده است. قطر و بحرین در مورد حق استفاده از مناطق آبی خلیج فارس و مالکیت جزیره «هورا» با یکدیگر کشمکش دارند که بررسی آن به دادگاه بین المللی سپرده شده است.
تقریباً تمام نفت تولیدی قطر به کشورهای آسیایی و در رأس آنها ژاپن صادر می شود. از سال 1994 این کشور تصمیم گرفت امکانات مایع سازی گازطبیعی خود را افزایش دهد. در آن سال تولید روزانه مایعات گازی 466 هزار بشکه بود که در سال های 1998 و 1999 به ترتیب به 782 و 806 هزار بشکه در روز افزایش یافت. این کشور مقدار قابل توجهی مایعات گازی و دیگر فرآورده های گازطبیعی نیز تولید می کند که سهمیه اوپک شامل هیچ یک از آنها نمی شود.
پس از کودتای سال 1995، قطر سیاست های جدید را با هدف های ذیل آغاز کرد:
افزایش میزان تولید نفت، کشف ذخایر جدید نفت و سرمایه گذاری برای افزایش ضریب بازیافت از میدان های موجود به منظور دستیابی به هدف های یاد شده نیز، شرایط انعقاد قراردادهای اکتشاف و تولید و قراردادهای مشارکت در تولید را آسان کرده است تا سرمایه گذاران خارجی به مشارکت در این طرح ها تشویق شوند. در مارس 1998، قطر با شرکت نفت آمریکایی شورون توافق نامه ای را برای اکتشاف نفت در میدان های خشکی امضا کرد. این قرارداد پنج ساله از نوع مشارکت در تولید بود. منطقه زیر پوشش این قرارداد، منطقه ای با وسعت 4209 مایل مربع به نام بلوک 2 (تقریباً تمام حاشیه جزیره قطر به استثنای میدان دوخان) را شامل می شد. صددرصد منافع این بلوک از آن شورون و عملیات لرزه نگاری دو بعدی و سه بعدی در این منطقه از وظایف این شرکت بود. شورون همراه با شرکت «MOL» مجارستان، عملیات اکتشاف بلوک را نیز در اختیار خود گرفته است. شرکت «آرکو» در سپتامبر 1995، عملیات اکتشافی میدان «الریان» را در بلوک 11 منطقه دریایی در غرب میدان شمالی (مشترک با میدان پارس جنوبی ایران) و نزدیک میدان «رأس گاز» آغاز کرد. «بی.پی.آموکو» پس از تصاحب سهم «آرکو» ادامه فعالیت اکتشافی این شرکت را عهده دار شد. سرانجام در نوامبر 1996 این میدان دریایی با تولید روزانه 20 هزار بشکه نفت به مرحله بهره برداری رسید. در ژوئیه 1997 یک قرارداد مشارکت در تولید برای توسعه این میدان منعقد شد. شرکت بی. پی. آموکو و سایر شرکت های همراه با هدف افزایش تولید این میدان به میزان روزانه 60 هزار بشکه به فعالیت خود ادامه می دهند. میدان الخلیج پس از پنج سال فعالیت اکتشاف و آماده سازی، در مارس 1997 به بهره برداری رسید. این میدان در امتداد مرز دریایی ایران و قطر و شرق میدان نفت شمال قطر قرار گرفته است.
شرکت «الف اکتین» در سال 1991 برای دستیابی به شرایط بهتر در قرارداد مشارکت در تولید، با شرکت ملی «پترولیوم قطر» به چانه زنی پرداخت. از این رو، توسعه میدان «الف» افزایش تولید روزانه 60 تا 65 هزار بشکه ای نفت را به دنبال خواهد داشت. قرارداد توسعه این میدان از نوع مشارکت در تولید و تا پنج سال تمدید شدنی است.
سهم شرکت «الف» در توسعه میدان 55 درصد و سهم شرکت اجیپ 45 درصد است. میدان مهزام در سال 1965 به بهره برداری رسید. شرکت ملی «پترولیوم قطر» در نظر دارد با انجام اقدام هایی از جمله حفر 37 حلقه چاه، عمر این میدان را افزایش دهد.
میدان «بولحنین» در سال 1973 با تولید بیش از 100 هزار بشکه در روز به بهره برداری رسید و در دهه 1990 تولید آن کاهش یافت. میزان ذخایر قابل برداشت این میدان 700 میلیون بشکه برآورد شده است.
میدان «الشاهین» با مدیریت شرکت نفت «مرسک» دانمارک به یکی از فعال ترین میدان های قطر تبدیل شده است. این میدان در بلوک 5 در 43 مایلی بنادر شمال شرقی قطر قرار دارد. میدان «اید الشرقی» دام شمالی (ISND) را شرکت شل در سال 1960 کشف کرد. در سال 1994 شرکت «اکسیدنتال» توافق نامه ای از نوع قرارداد مشارکت در تولید به منظور 25 سال بهره برداری از این میدان با شرکت ملی “پترولیوم قطر» امضا کرد. ارزش قرارداد 700 میلیون دلار بود که می بایست برای توسعه میدان، افزایش ضریب بازیافت، تزریق آب و گاز در مخزن و انجام عملیات اکتشاف جدید هزینه می شد. در آن سال تولید روزانه این میدان 20 هزار بشکه بود و تا سال 2001 به 150 هزار بشکه در روز افزایش یافت.
در دسامبر 1997، شرکت «اکسیدنتال» برای توسعه میدان «ایدالشرقی» دام جنوبی، قرارداد دیگری از نوع مشارکت در تولید با شرکت ملی «پترولیوم قطر» امضا کرد. این میدان در سال 1999 به بهره برداری رسید. شرکت اکسیدنتال 44 درصد از منابع این میدان را در تملک خود دارد و باید در طول عمر میدان 450 میلیون دلار هزینه کند که 400 میلیون دلار آن باید در پنج سال اول هزینه شود. ذخایر قابل استحصال این میدان 200 تا 300 میلیون بشکه برآورد شده است. قطر و بحرین در مورد حق استفاده از مناطق آبی خلیج فارس و مالکیت جزیره «هورا» با یکدیگر کشمکش دارند که بررسی آن به دادگاه بین المللی سپرده شده است.
در مارس 1997، «شرکت ملی «پترولیوم قطر» » و شریک های خارجی شرکت
قطرگاز (Qatargas) و شرکت گاز رأس لافان (Rasgas) یادداشت تفاهمی امضا
کردند که در آن احداث یک پالایشگاه مایعات گازی به ظرفیت 80 هزار بشکه در
روز و با هزینه 400 میلیون دلار در رأس لافان پیش بینی شد.
خوراک این پالایشگاه از میدان عظیم شمالی قطر تأمین می شد.
در نوامبر 1997، «شرکت ملی «پترولیوم قطر» » برای احداث یک مجتمع پتروشیمی، قراردادی به ارزش 850 میلیون دلار با «شرکت نفت فیلیپین» امضا کرد. این کارخانه توان تولید سالانه 500 تن اتیلن و 467 تن پلی اتیلن را دارد. 51 درصد از سهام کارخانه یاد شده به شرکت ملی «پترولیوم قطر» و 49 درصد از آن به شرکت «فیلیپین» تعلق دارد. با وجود تولید و میزان ذخایر بالای نفت خام قطر، نفت و گاز کمتر از 15 درصد از مصرف انرژی این کشور را به خود اختصاص داده است. در ده ماه نخست سال 2003، مجموع صادرات خالص نفت قطر 898055 بشکه در روز بود. در این زمان، قطر حدود 928055 بشکه مایعات نفتی (از جمله نفت خام، میعانات گاز طبیعی و میعانات گازی) تولید می کرد.
در سال 2002 میزان تولید این مایعات نفتی حدود 840110 بشکه در روز برآورد شد. تولید میعانات گاز طبیعی محصول جانبی فرآورده های گاز طبیعی است که رو به افزایش نهاده است.
با کودتای سال 1995، قطر سیاست های جدید بسیاری را برای افزایش تولید نفت، توسعه ذخایر نفتی پیش از گران تر شدن هزینه برداشت ذخایر کنونی و افزایش سرمایه گذاری در بخش سیستم های پیشرفته بازیافت نفت برای بهبود طول عمر میدان های کنونی در پیش گرفته است. برای رسیدن به این منظور، دولت در سال های اخیر در مفاد و شرایط قراردادهای اکتشاف و تولید و موافقت نامه های مشارکت در تولید بازنگری کرده است. این شرایط، شرکت های نفت خارجی را برای بهبود بازیافت نفت میدان های تولید این کشور و نیز اکتشاف ذخایر نفت ترغیب کرده است. شرکت های خارجی بیش از یک سوم ظرفیت تولید «پترولیوم قطر» را عهده دار هستند و پیش بینی می شود تا پایان سال 2006، این میزان تولید به 05/1 میلیون بشکه در روز برسد. ظرفیت کنونی تولید “پترولیوم قطر» روزانه 850 هزار بشکه است.
توسعه میدان های ساحلی قطر در مارس 1998، قطر با شرکت شورون آن زمان «شورون تگزاکو»ی کنونی موافقت نامه اکتشاف نفت ساحلی امضا کرد که هنوز در حال اجرا است. این موافقت نامه از نوع مشارکت در تولید است و در مساحت کلی 4209 مایل مربع به نام بلوک 2 به اجرا درمی آید. بررسی های لرزه شناسی پروژه در سال 1998 اجرا و عملیات حفاری آن در سال 1999 آغاز شد. شورون تگزاکو عملیات حفاری بلوک یک این میدان را با همکاری شرکت لهستانی MOL عهده دار شده است.
توسعه میدان های فراساحلی قطر یکی از میدان های نفتی جدید قطر «الرایان» نام دارد که شرکت «آنادارکو پترولیوم» به فعالیت در آن می پردازد. پیش از این سهام پروژه در اختیار بی پی، بی جی، وینترشال و گالف استریم پترولیوم بود و با انجام نقل و انتقالاتی در سال 2001 و 2002 به شرکت آنادارکو پترولیوم منتقل شد. این میدان نفتی در نوامبر 1996 با تولید 20 هزار بشکه نفت سنگین از چهار حلقه چاه نفتی آغاز به کار کرد. میدان الرایان در نزدیکی میدان راس لافان واقع شده است.
قرارداد مشارکت در تولید این میدان نفتی در 16 جولای 1997 به امضا رسید. تولید میدان الرایان در ماه های اخیر به حدود 35 هزار بشکه در روز رسیده است. شرکت آنادارکو در نظر دارد ظرفیت تولید آن را تا پایان سال 2004 به 70 هزار بشکه در روز افزایش دهد.
جدیدترین میدان نفتی فراساحلی قطر «الخلیج» نام دارد. تولید این میدان در مارس 1997، پس از پنج سال تلاش و عملیات اکتشاف با تولید شش هزار بشکه در روز آغاز شد. میدان نفتی «الخلیج» در بلوک 6 و در شرق «میدان نفتی شمال» واقع شده است.
توسعه این میدان نفتی از سال 1991 به تأخیر افتاده بود، زیرا «الف اکواتین»؛ پیمانکار این میدان، خواستار بهبود مفاد قرارداد مشارکت در تولید از سوی قطر پترولیوم (OGRC سابق) بود.
شرکت «توتال فینا الف» (تلفیقی از سه شرکت مهم نفت فرانسوی از جمله الف اکواتین) افزایش ظرفیت میدان را در اوایل سال 2002 به پایان رساند. در این هنگام کل ظرفیت تولید نفت میدان الخلیج حدود 60 هزار بشکه در روز بود. عملیات دیگری نیز در حال اجرا است و با انجام آن ظرفیت تولید میدان یاد شده تا اواسط سال 2004 به 80 هزار بشکه در روز خواهد رسید. نوع نفت این میدان «نفت شیرین (درجه گرانروی AP1 28) و حاوی یک درصد سولفور است. نفت این میدان برای پالایش و انتقال از طریق خطوط لوله به جزیره «هلول» فرستاده می شود. شرکت «توتال فینا الف» صد در صد سود حاصل از موافقت نامه 25 ساله میدان را با امکان افزایش طول مدت قرارداد تا پنج سال، در اختیار دارد. «میدان مهزام» در سال 1936 در مساحتی به ابعاد 30 کیلومتر مربع کشف شد و در سال 1965 فعالیت خود را آغاز کرد و میزان کنونی تولید آن 60 هزار بشکه در روز است. «قطر پترولیوم» برنامه هایی را برای اصلاح ساختار میدان یاد شده و افزایش طول عمر آن دارد. پیش بینی های قطر پترولیوم، حاکی از افزایش ظرفیت تولید میدان مهزام تا 75 هزار بشکه در روز در پایان سال 2004 است.
میدان نفتی «بوالحنین» در سال 1965 کشف شد و فعالیت خود را در سال 1973 با تولید بیش از 100 هزار بشکه در روز آغاز کرد، اما اوایل دهه 1990 این روند تولید با کاهش روبه رو شد. میزان تولید کنونی این میدان حدود 75 هزار بشکه در روز است. اصلاح ساختار میدان یاد شده، ظرفیت تولید آن را تا 100 هزار بشکه تا پایان سال 2004 افزایش می دهد. از برنامه های توسعه این میدان، افزایش تولید آن با حفر 86 حلقه چاه جدید است. میدان بوالحنین تقریباً 700 میلیون بشکه ذخایر قابل برداشت است.
شرکت مائرسک دانمارک در سال 1992، میدان نفتی «الشاهین» را کشف کرد. این میدان یکی از پربازده ترین میدان های نفتی قطر با ظرفیت حدود 130 هزار بشکه در روز است. میزان تولید این میدان در ماه های اخیر به حدود 110 هزار بشکه در روز رسیده است. میدان نفتی الشاهین واقع در بلوک 5 و در 43 مایلی شمال شرقی خلیج قطر، تولید کننده نفت ترش حاوی 7/41 2 درصد سولفور است. شرکت «مارسک اویل قطر» دانمارک در فوریه 2001 موافقت خود را با افزایش ظرفیت تولید نفت میدان تا 200 هزار بشکه در روز و تا اواخر سال 2004 اعلام کرد. در این زمینه، عملیات حفاری بیش از 70 حلقه چاه جدید آغاز شده است.
شل نخستین بار «ایدالشرقی نورت دام» (ISND) را در سال 1960 کشف کرد. در حال حاضر شرکت «اکسیدنتال پترولیوم» عهده دار فعالیت های این میدان است. در سال 1994، با امضای یک قرارداد 25 ساله مشارکت در تولید میان اکسیدنتال و قطر پترولیوم و با سرمایه گذاری 700 میلیون دلاری در اموری مانند توسعه میدان، تعمیر و اصلاح ساختار مخازن، سیستم های تزریق آب و گاز و انجام عملیات های بیشتر اکتشاف، میدان ایدالشرقی تولید خود را با ظرفیت 12 هزار بشکه در روز آغاز کرد. ظرفیت کنونی این میدان حدود 90 هزار بشکه در روز است.
در سپتامبر 1997، دو شرکت یاد شده قرارداد دیگری را از نوع مشارکت در تولید برای توسعه «میدان ایدالشرقی سوت دام» (ISSD) امضا کردند. دو میدان ISSD و ISND در فاصله 15 مایلی یکدیگر واقع شده اند. میدان ISSD در نوامبر 1999 با ظرفیت تولید 11 هزار بشکه در روز آغاز به کار کرد و ظرفیت کنونی آن حدود 17 هزار بشکه در روز است. برآوردها نشان می دهد که میزان ذخایر نفتی قابل برداشت ISSD، حدود 200 تا 300 میلیون بشکه باشد. «قطر پترولیوم» و «کوزمو اویل» در اکتبر 2003 قرارداد توسعه دو میدان نفتی کوچک فراساحلی (دریایی) را به نام های «الکارکارا» و «ای- نورت» به امضا رساندند. تولید نفت هفت حلقه چاه، چهار حلقه در میدان «الکارکارا» و سه حلقه در «ای- نورت» قرار است در سال 2005 آغاز شود. حداکثر ظرفیت تولید این میدان ها حدود 10 هزار بشکه در روز خواهد بود. این میدان ها در اواخر دهه 1970 کشف شدند. در جولای 1997، موافقت نامه اکتشاف و توسعه مشترک آنها با کنسرسیومی متشکل از قطر پترولیوم دولاپینت و ژاپن امضا شد.
بخش پایین دستی پالایشگاه قطر پترولیوم (شرکت ملی توزیع نفت پیشین) اخیراً فعالیت های پالایش خود در «ام سعید آرا توسعه بخشیده است. در نوامبر 1997، شرکت «شورون فیلیپین کمیکال» با قطر پترولیوم قراردادی را به ارزش 1/1 میلیارد دلار و برای ساخت یک تأسیسات پتروشیمی به نام Q-chem امضا کرد که در سال 2002 عملیات آن به پایان رسید. یکی از پروژه های توسعه این تأسیسات به نام Q-chem در حال حاضر در مرحله مذاکره و چانه زنی است و براساس برنامه ریزی ها در سال 2007 توسعه آن به پایان می رسد.
خوراک این پالایشگاه از میدان عظیم شمالی قطر تأمین می شد.
در نوامبر 1997، «شرکت ملی «پترولیوم قطر» » برای احداث یک مجتمع پتروشیمی، قراردادی به ارزش 850 میلیون دلار با «شرکت نفت فیلیپین» امضا کرد. این کارخانه توان تولید سالانه 500 تن اتیلن و 467 تن پلی اتیلن را دارد. 51 درصد از سهام کارخانه یاد شده به شرکت ملی «پترولیوم قطر» و 49 درصد از آن به شرکت «فیلیپین» تعلق دارد. با وجود تولید و میزان ذخایر بالای نفت خام قطر، نفت و گاز کمتر از 15 درصد از مصرف انرژی این کشور را به خود اختصاص داده است. در ده ماه نخست سال 2003، مجموع صادرات خالص نفت قطر 898055 بشکه در روز بود. در این زمان، قطر حدود 928055 بشکه مایعات نفتی (از جمله نفت خام، میعانات گاز طبیعی و میعانات گازی) تولید می کرد.
در سال 2002 میزان تولید این مایعات نفتی حدود 840110 بشکه در روز برآورد شد. تولید میعانات گاز طبیعی محصول جانبی فرآورده های گاز طبیعی است که رو به افزایش نهاده است.
با کودتای سال 1995، قطر سیاست های جدید بسیاری را برای افزایش تولید نفت، توسعه ذخایر نفتی پیش از گران تر شدن هزینه برداشت ذخایر کنونی و افزایش سرمایه گذاری در بخش سیستم های پیشرفته بازیافت نفت برای بهبود طول عمر میدان های کنونی در پیش گرفته است. برای رسیدن به این منظور، دولت در سال های اخیر در مفاد و شرایط قراردادهای اکتشاف و تولید و موافقت نامه های مشارکت در تولید بازنگری کرده است. این شرایط، شرکت های نفت خارجی را برای بهبود بازیافت نفت میدان های تولید این کشور و نیز اکتشاف ذخایر نفت ترغیب کرده است. شرکت های خارجی بیش از یک سوم ظرفیت تولید «پترولیوم قطر» را عهده دار هستند و پیش بینی می شود تا پایان سال 2006، این میزان تولید به 05/1 میلیون بشکه در روز برسد. ظرفیت کنونی تولید “پترولیوم قطر» روزانه 850 هزار بشکه است.
توسعه میدان های ساحلی قطر در مارس 1998، قطر با شرکت شورون آن زمان «شورون تگزاکو»ی کنونی موافقت نامه اکتشاف نفت ساحلی امضا کرد که هنوز در حال اجرا است. این موافقت نامه از نوع مشارکت در تولید است و در مساحت کلی 4209 مایل مربع به نام بلوک 2 به اجرا درمی آید. بررسی های لرزه شناسی پروژه در سال 1998 اجرا و عملیات حفاری آن در سال 1999 آغاز شد. شورون تگزاکو عملیات حفاری بلوک یک این میدان را با همکاری شرکت لهستانی MOL عهده دار شده است.
توسعه میدان های فراساحلی قطر یکی از میدان های نفتی جدید قطر «الرایان» نام دارد که شرکت «آنادارکو پترولیوم» به فعالیت در آن می پردازد. پیش از این سهام پروژه در اختیار بی پی، بی جی، وینترشال و گالف استریم پترولیوم بود و با انجام نقل و انتقالاتی در سال 2001 و 2002 به شرکت آنادارکو پترولیوم منتقل شد. این میدان نفتی در نوامبر 1996 با تولید 20 هزار بشکه نفت سنگین از چهار حلقه چاه نفتی آغاز به کار کرد. میدان الرایان در نزدیکی میدان راس لافان واقع شده است.
قرارداد مشارکت در تولید این میدان نفتی در 16 جولای 1997 به امضا رسید. تولید میدان الرایان در ماه های اخیر به حدود 35 هزار بشکه در روز رسیده است. شرکت آنادارکو در نظر دارد ظرفیت تولید آن را تا پایان سال 2004 به 70 هزار بشکه در روز افزایش دهد.
جدیدترین میدان نفتی فراساحلی قطر «الخلیج» نام دارد. تولید این میدان در مارس 1997، پس از پنج سال تلاش و عملیات اکتشاف با تولید شش هزار بشکه در روز آغاز شد. میدان نفتی «الخلیج» در بلوک 6 و در شرق «میدان نفتی شمال» واقع شده است.
توسعه این میدان نفتی از سال 1991 به تأخیر افتاده بود، زیرا «الف اکواتین»؛ پیمانکار این میدان، خواستار بهبود مفاد قرارداد مشارکت در تولید از سوی قطر پترولیوم (OGRC سابق) بود.
شرکت «توتال فینا الف» (تلفیقی از سه شرکت مهم نفت فرانسوی از جمله الف اکواتین) افزایش ظرفیت میدان را در اوایل سال 2002 به پایان رساند. در این هنگام کل ظرفیت تولید نفت میدان الخلیج حدود 60 هزار بشکه در روز بود. عملیات دیگری نیز در حال اجرا است و با انجام آن ظرفیت تولید میدان یاد شده تا اواسط سال 2004 به 80 هزار بشکه در روز خواهد رسید. نوع نفت این میدان «نفت شیرین (درجه گرانروی AP1 28) و حاوی یک درصد سولفور است. نفت این میدان برای پالایش و انتقال از طریق خطوط لوله به جزیره «هلول» فرستاده می شود. شرکت «توتال فینا الف» صد در صد سود حاصل از موافقت نامه 25 ساله میدان را با امکان افزایش طول مدت قرارداد تا پنج سال، در اختیار دارد. «میدان مهزام» در سال 1936 در مساحتی به ابعاد 30 کیلومتر مربع کشف شد و در سال 1965 فعالیت خود را آغاز کرد و میزان کنونی تولید آن 60 هزار بشکه در روز است. «قطر پترولیوم» برنامه هایی را برای اصلاح ساختار میدان یاد شده و افزایش طول عمر آن دارد. پیش بینی های قطر پترولیوم، حاکی از افزایش ظرفیت تولید میدان مهزام تا 75 هزار بشکه در روز در پایان سال 2004 است.
میدان نفتی «بوالحنین» در سال 1965 کشف شد و فعالیت خود را در سال 1973 با تولید بیش از 100 هزار بشکه در روز آغاز کرد، اما اوایل دهه 1990 این روند تولید با کاهش روبه رو شد. میزان تولید کنونی این میدان حدود 75 هزار بشکه در روز است. اصلاح ساختار میدان یاد شده، ظرفیت تولید آن را تا 100 هزار بشکه تا پایان سال 2004 افزایش می دهد. از برنامه های توسعه این میدان، افزایش تولید آن با حفر 86 حلقه چاه جدید است. میدان بوالحنین تقریباً 700 میلیون بشکه ذخایر قابل برداشت است.
شرکت مائرسک دانمارک در سال 1992، میدان نفتی «الشاهین» را کشف کرد. این میدان یکی از پربازده ترین میدان های نفتی قطر با ظرفیت حدود 130 هزار بشکه در روز است. میزان تولید این میدان در ماه های اخیر به حدود 110 هزار بشکه در روز رسیده است. میدان نفتی الشاهین واقع در بلوک 5 و در 43 مایلی شمال شرقی خلیج قطر، تولید کننده نفت ترش حاوی 7/41 2 درصد سولفور است. شرکت «مارسک اویل قطر» دانمارک در فوریه 2001 موافقت خود را با افزایش ظرفیت تولید نفت میدان تا 200 هزار بشکه در روز و تا اواخر سال 2004 اعلام کرد. در این زمینه، عملیات حفاری بیش از 70 حلقه چاه جدید آغاز شده است.
شل نخستین بار «ایدالشرقی نورت دام» (ISND) را در سال 1960 کشف کرد. در حال حاضر شرکت «اکسیدنتال پترولیوم» عهده دار فعالیت های این میدان است. در سال 1994، با امضای یک قرارداد 25 ساله مشارکت در تولید میان اکسیدنتال و قطر پترولیوم و با سرمایه گذاری 700 میلیون دلاری در اموری مانند توسعه میدان، تعمیر و اصلاح ساختار مخازن، سیستم های تزریق آب و گاز و انجام عملیات های بیشتر اکتشاف، میدان ایدالشرقی تولید خود را با ظرفیت 12 هزار بشکه در روز آغاز کرد. ظرفیت کنونی این میدان حدود 90 هزار بشکه در روز است.
در سپتامبر 1997، دو شرکت یاد شده قرارداد دیگری را از نوع مشارکت در تولید برای توسعه «میدان ایدالشرقی سوت دام» (ISSD) امضا کردند. دو میدان ISSD و ISND در فاصله 15 مایلی یکدیگر واقع شده اند. میدان ISSD در نوامبر 1999 با ظرفیت تولید 11 هزار بشکه در روز آغاز به کار کرد و ظرفیت کنونی آن حدود 17 هزار بشکه در روز است. برآوردها نشان می دهد که میزان ذخایر نفتی قابل برداشت ISSD، حدود 200 تا 300 میلیون بشکه باشد. «قطر پترولیوم» و «کوزمو اویل» در اکتبر 2003 قرارداد توسعه دو میدان نفتی کوچک فراساحلی (دریایی) را به نام های «الکارکارا» و «ای- نورت» به امضا رساندند. تولید نفت هفت حلقه چاه، چهار حلقه در میدان «الکارکارا» و سه حلقه در «ای- نورت» قرار است در سال 2005 آغاز شود. حداکثر ظرفیت تولید این میدان ها حدود 10 هزار بشکه در روز خواهد بود. این میدان ها در اواخر دهه 1970 کشف شدند. در جولای 1997، موافقت نامه اکتشاف و توسعه مشترک آنها با کنسرسیومی متشکل از قطر پترولیوم دولاپینت و ژاپن امضا شد.
بخش پایین دستی پالایشگاه قطر پترولیوم (شرکت ملی توزیع نفت پیشین) اخیراً فعالیت های پالایش خود در «ام سعید آرا توسعه بخشیده است. در نوامبر 1997، شرکت «شورون فیلیپین کمیکال» با قطر پترولیوم قراردادی را به ارزش 1/1 میلیارد دلار و برای ساخت یک تأسیسات پتروشیمی به نام Q-chem امضا کرد که در سال 2002 عملیات آن به پایان رسید. یکی از پروژه های توسعه این تأسیسات به نام Q-chem در حال حاضر در مرحله مذاکره و چانه زنی است و براساس برنامه ریزی ها در سال 2007 توسعه آن به پایان می رسد.
+ نوشته شده در پنجشنبه هفتم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 20:38 توسط سعید افشاری
|
*نصب و سرویس تجهیزات دوربین مدار بسته،دزدگیر اماکن،اعلام حریق و...