سپید الکترونیک /تجهیزات نظارتی و امنیتی

 برای تشخیص حریق از اثرات سه گانه آن یعنی دود و حرارت و شعله استفاده می شود . به طور کلی سیستم های اعلام حریق در دو نوع عادی و هوشمند ساخته شده اند.

درسیستمهای عادی مکانی را که از نظر حریق می خواهیم حفاظت کنیم به مناطق مشخص تقسیم میکنیم تا در صورت بروزحریق بتوان محل حریق را سریعترو راحت تر تشخیص داد . به هر کدام از این مناطق یک زون ( Zone ) گفته می شود .

این عمل در سیستم ها ی هوشمند نیز انجام می پذیرد ولی مزیتی که این سیستم ها نسبت به سیستم ها ی عادی دارند این است که این سیستم ها دارای اجزای قابل آدرس دهی هستند و علاوه براینکه می توان زونی را که در آن حریق اتفاق افتاده است تشخیص داد بلکه می توان دقیقا عنصری را که حریق را تشخیص داده معین کرد و محل دقیق حریق را مشخص نمود و خبردهنده ها یی را که مربوط به آن محل می باشد فعال نمود . 

اجزای سیستم اعلام حریق به سه قسمت اصلی تقسیم می شوند :

·  تجهیزات تشخیص حریق ( دتکتورها )

·   تجهیزات اعلام حریق ( فلاشرها ، آژیرها و ... )

· مرکز کنترل یا پانل مرکزی که وظیفه ارتباط بین دتکتورها و وسایل اعلام حریق را به عهده دارد.

تجهیزات جانبی دیگری نیز برای تکمیل و قدرتمند نمودن سیستم اعلام حریق به کار می روند . 

تجهیزات تشخیص حریق ( دتکتورها ) »

دتکتورها وسایل الکترونیکی هستند که در شکل ها و طرح ها ی مختلف و معمولا به رنگ سفید توسط کارخانه های سازنده ارائه می شوند و در محلهای مناسب ساختمان مانند آشپزخانه – موتورخانه – اتاق بایگانی – راهروها – اتاق ها منزل – اتاق ها ی کنفرانس به صورت سقفی یا دیواری روی پایه های مخصوص نصب می شوند و وظیفه آنها تشخیص حریق و اعلام آن به مرکز کنترل میباشد . تغذیه دتکتورها معمولا با ولتاژ 24 ولت DC صورت می گیرد ولی دتکتورها یی وجود دارند که از ولتاژ های 12 و 48 ولت DC و یا AC 220 ولت تغذیه می شوند.

جریان عبوری از آن ها در حالت عادی چند ده میلی آمپر است و در مواقع بروز حریق افزایش می یابد. بسته به اینکه دتکتورها از کدام اثر آتش برای تشخیص استفاده می کند در انواع گوناگونی به صورت زیر ساخته می شوند :

1-    دتکتور دودی           

 2 -    دتکتور حرارتی

 3 -    دتکتور شعله ای   تجهیزات اعلام کننده حریق »

برای آگاه کردن ساکنین ساختمان از بروز حریق از وسایل سمعی و بصری خاص سیستم های اعلام حریق استفاده می شوند که به سه گروه تقسیم می گردند:

1- آژیر ( Sounder ) یا زنگ ( Bell )

2- چراغ ها ی نشانگر ( (Flasher3-شستی ها ی اعلام حریق ( Manual Call Point ) ( MCP )

نصب و استقرار تجهیزات سیستم اعلام حریق طبق استاندارد BS 5839 و کابل کشی طبق استاندارد BS 6207 انجام می گیرد . به طور کلی می توان سیم ها ی مدار اعلام حریق را به دو گروه تقسیم کرد و با توجه به خصوصیات هر گروه کابل مناسب باآن را به کار برد :

گروه1 :کابلهایی که بعد ازآشکارشدن حریق استفاده نمی شود مانندکابل ها ی دتکتورها وشستی ها

 گروه 2 : کابلهایی که بعد ازکشف حریق استفاده میشوند مانندکابلهای منبع تغذیه وآژیرها و چراغها  در حالت کلی می توان برای هر دو گروه کابل 5/1 میلی متر مربع با روپوش و عایق پروتودور به کار برد ولی در مکان ها ییکه امکان ضربه یا ساییدگی و جویده شدن توسط حیوانات وجود دارد باید کابل ها را حفاظت مکانیکی کرد. می توان در مورد سیم ها ی آژیرها و چراغ ها برای حفاظت آنها را داخل دیوار زیر حداقل 12 میلی متر گچ به صورت توکار گذاشت . کابلها ی سیستم اعلام حریق باید جدا از سایر کابل ها سیم کشی شوند .

 تست کابل ها توسط اهم متر انجام می شود و در صورت استفاده از مگا اهم سنج باید تمام تجهیزات اعم از دتکتور – آژیر – پانل کنترل و ... را از مدار باز کرد تا ولتاژ تست بالابه آنها آسیب  نرساند . هنگام کابل کشی نباید از مسیر زون ها انشعاب گرفت . همچنین نباید از آژیر ها هم انشعاب گرفت .

 کابل کشی سیستم ها ی عادی به صورت رادیال یا خطی و کابل کشی سیستم ها ی هوشمند به صورت حلقوی انجام می گیرد . در انتهای مسیر زون ها همیشه یک مقاومت موازی با خط که مقدارآن معمولا 7/4 یا 8/6 کیلو اهم است متصل می کنند یا از واحد انتهای خط AEOL استفاده می نمایند . 

اجرای سیستم اعلام حریق بر اساس استاندار NFPA-72 میباشد که دستورالعملهای این استاندارد را به صورت جزیی در اختیار شما قرار داده شده است.

 ۱) مساحت هر زون حد اکثر  ۲۰۰۰m2میباشد.

۲) حد اکثر طول زون ۳۰۰۰mمی باشد.

۳) حداکثر تعداد المان های هر زون (شامل شستی و دتکتور ..) ۲۴ المان است و بهتر است حد اکثر ۲۰ عدد منظور گردد.

۴) هر طبقه مسکونی میتواند بر یک زون قرار گیرد.

۵) پیشنهاد میشود شستی اعلام حریق راهرو طبقات بر یک زون مجزا باشد.

۶) در جاهائی که دارای ولتاژ القایی است(اتاق ترانس،سوئیچ و…..) میبایست از سیم روکش دار استفاده نمود.

۷) سیم باید یک تیکه و در لوله مستقل و مجزا باشد.

۸) سقف و کف کاذب که دارای ارتفاع بیش از  ۸۰ cmباشند،نیاز به دتکتور دارند.

۹)اگر فاصله پارتیشن نصب شده تا سقف کمتر از  ۳۰ cmباشد ،باید برای آن دتکتور مجزا لحاظ نمود.

۱۰) اگر ارتفاع گچبری سقف بیش از  ۵۰ cmباشد لازم است دتکتور مجزا برای هر فضا در نظر گرفت.

۱۱) کلیه انبارها می بایست دارای دتکتور  باشند:

    الف–در صورتیکه انبار در واحد مسکونی باشد،لازم است یک دتکتور حرارتی برای آن در نظر گرفت.

    ب –برای انبارهای موجود در پارکینگ  اگر بصورت ردیفی باشد در فاصله ۵۰cmاز انبارها و در فاصله حداکثر ۸mاز هم نصب میشوند. و اگر انبارها بصورت مجموعه ای باشد یک دتکتور در مسیر ورودی به آنها نصب میشود.

  ۱۲) در مجاورت تابلو کنتورهای برق یک دتکتور دودی نصب شود.

۱۳) هر موتورخانه و چاهک آسانسور میبایست دارای یک زون مجزا از دتکتورهای دودی باشد(استفاده از ردیاب مکنده        دودی  Smoke Aspretion Systemپیشنهاد میشود).

۱۴) در سوله های صنعتی و ساختمانهای دارای رایزر برق ، لازم است از دتکتور مکنده دودی و یا ردیاب حرارتی کابل   (Linear Heat Detector)        استفاده شود

۱۵) حداکثر سطح پوشش دتکتور دودی  ۱۰۰ m2و برای دتکتور حرارتی۶۰ m2 است.

۱۶)حداکثر ارتفاع نصب دتکتور دودی  ۱۲ mو برای دتکتور حرارتی  ۸ mاست.

۱۷) برد دتکتورها :

الف – دتکتورهای دودی :

-        دایره ای به شعاع ۶٫۵  متر

-        فاصله دتکتور دودی ۱۰٫۶ متر  تا ۱۵ متر بر حسب مکان و آرایش نصب .

ب –دتکتورهای حرارتی :

      -  دایره ای به شعاع ۵٫۳ متر در محلهایی  با ریسک بالا مانند آشپزخانه .

      – دایره ای به شعاع ۶٫۵ متر در محلهایی با ریسک کمتر مانند پارکینگ .

      – فاصله دو دتکتور حرارتی ۷٫۵ متر تا ۱۰٫۶ متر بر حسب مکان و آرایش نصب .

۱۸) استفاده از دتکتورهای  دو کاناله در هتل ها و ساختمانهای مسکونی خوب ولی برای مکانهای صنعتی لازم است از دتکتور مجزا استفاده نمود.

۱۹) محل نصب دتکتور دودی نباید در مجاورت یا نزدیک جریان هوا باشد ( دور از پنجره و درب و فضای باز پارکینگ .

۲۰) حداقل فاصله دتکتور تا دیوار و یا پارتیشن  ۵۰ cmو حداکثر  ۷ mبرای دودی  و  ۵٫۵ mبرای حرارتی است.

۲۱) بهترین مکان نصب تابلوی اعلام حریق در نگهبانی، سرایداری و اتاق اطلاعات و یا در نزدیکی ورودی ساختمان است

       به نحوی که مورد رویت عموم و خصوصاً مامور آتش نشانی باشد.

۲۲)در فضای سوله، حداکثر فاصله پیمایشی که فرد جهت رسیدن به شستی طی میکند نباید بیش از ۲۰ mباشد.

۲۳) در سقف های شیبدار لازم است دتکتورها در ارتفاع  ۵۰ cmپائین تر از مرتفع ترین نقطه سقف نصب شوند.

۲۴)شستی اعلام حریق :

- شستی اعلام حریق در حالت معمولی در ارتفاع نصب ۱۲۰ تا  ۱۴۰cmو تابلو اعلام حریق در ارتفاع  ۱۷۰ cmاز کف نصب شوند.

- فاصله شستی ها در راهروهای پهن و کم تردد بین ۳۰ تا ۴۵ متر .

- فاصله شستی ها در راهروهای پر تردد و باریک و پله بین ۱۵ تا ۲۵ متر.

- در کنار هر درب یا راه پله خروجی ( در هنگام تخلیه ساختمان ) یک شستی نصب شود.

- استفاده از شستی در محلهای فرار و خروج و ابتدای راه پله .

   – سیستم آدرس پذیر:

۲۵) برای مجتمع های مسکونی و سوله های صنعتی بزرگ ، استفاده از سیستم آدرس پذیر الزامی است.

۲۶) حداکثر طول لوپ  ۳ Kmو دارای حداکثر ۱۲۸ المان میباشد.

۲۷) در سیستم آدرس پذیر نمی توان مسیر رفت و برگشت را درون یک لوله قرار داد.

۲۸) حداکثر تعداد لوپ ۴ عدد می باشد.

۲۹) در هر ناحیه (zone) حداکثر تعداد  ۲۴ عدد انواع سنسور در نظر گرفته شود.

۳۰) کابل ارتباطی سنسورها از نوع (JY-ST-Y)mm0.8 انتخاب گردد. از کابل با سیم مقطع ۱٫۵ ملم۲ برای آزیرها و شستی ها می توان استفاده نمود .

 ۳۱) در مجتمع های تجاری- مسکونی نیازی به ارتباط خاصی بین سیستمهای کنترل اعلام حریق واحدهای تجاری

        و مسکونی نیست و فقط آژیرهایی در فضای بیرون درنظر گرفته شود.

۳۲) واحدهای تجاری هرکدام دارای یک سیستم اعلام حریق مستقل باشند و در پاساژها از یک سیستم اعلام حریق مرکزی استفاده شود.

۳۳) در انتهای مسیر آژیرها مقاومت پایان خط در نظر گرفته شود.

۳۴) در صورت روکار بودن سیم کشی سیستم اعلام حریق باید از لوله فلزی استفاده نمود و از کاربرد داکت های

       پلاستیکی اجتناب گردد.

۳۵) در پلانی از سیستم اعلام حریق که کابل کشی ها و مرکز اعلام حریق کشیده شده است ، توضیحی در مورد

       نواحی هر زون داده شود.

۳۶)  می بایست برای پله فرار یک زون مجزا در نظر گرفته شود که شاسی آن در هر طبقه و در مسیر پله فرار گیرد،

۳۷)  نظر به اینکه در پاگرد راه پله شاسی نصب شده ، لذا شاسی جنب درب ورودی واحد ساختمانی حذف میشود.

۳۸) لازم است کلیه اتاق خوابها دارای دتکتور دودی باشد . ولی فضای راهرو نیازی به دتکتور ندارد.

۳۹)  با توجه به میزان بالای توان صوتی آژیرهای  اعلام حریق،لازم است علاوه بر زیر زمین و همکف در هر دو

 طبقه یکدستگاه آژیر نصب نمود بقدرت ۷۵  دسی بل و ترجیحا در هر واحد یک بیزر با توان صوتی ۳۰ دسی بل  منظور گردد . بهر صورت هر ساختمان مسکونی باید دارای حد اقل دو آژیر می باشد .

۴۰)  لازم است در پلانی که سیستم اعلام حریق مرکزی (F.A.C)رسم شده ، تعداد زونهای آن و نیز محل کاربردی هر زون تعریف شود . بعنوان مثال :

   ” سیستم اعلام حریق مرکزی داری ۸ زون و بازاء هر طبقه ، همکف ، راهرو ، آسانسور و پله فرار دارای یک زون میباشد.”

دانلود فایل آموزشی بصورت pdf:  آموزش نصب سیستم اعلام حریق

حجم فایل: 14 مگابایت

رمز فایل فشرده: www.suz.ir