مژده به آقایون و خانمهای دانشجو

تالار گفتمان موسسه اموزش عالي عبدالرحمن صوفي رازي افتتاح شد

جهت ورود به سایت اصلی موسسه آموزش عالی غیر انتفاعی عبدالرحمن صوفی رازی زنجان بر روی لینک زیر کلیک نمائید:

انجمن علمی مدیریت دانشگاه صوفی رازی زنجان

انجمن فیزیک دانشگاه صوفی رازی زنجان

آدرس: زنجان - علوم پايه - خ عارف 5

Po Box 45195-1547
   
صندوق پستي: 45195-1547
F: (+98) 241 4242223
   
تلفكس: 0241- 4242223
T: (+98) 241 4242239 

ابوالحسين عبدالرحمان بن عمر صوفي رازي

منجم و رياضيدان ايراني (291-376)

صوفي فاضلي جديد و منجمي عالي مقام و اصلا از فساي فارس بود. در چهاردهم محرم سال 291 در شهر ري چشم به جهان گشود و در سيزدهم محرم سال 376 به رحمت ايزدي پيوست. بنا به گفتۀ خود او در سال 337 در اصفهان در صحبت ابن عميد (ابوالفضل محمد بن حسين) وزير معروف آل بويه به سر مي برد و در سال 349 در دربار عضدالدولۀ ديلمي در اصفهان مي زيست. و مي دانيم كه در سال 359در شيراز به رصد مي پرداخت. وي منجم دربار عضدالدوله بود و اثر بسيار نفيس و معروف خود صورالكواكب را به نام اين پادشاه نوشت و عضدالدوله به شاگردي وي در شناختن صور كواكب افتخار مي كرد. ابوريحان بيروني دربارۀ كارهاي نجومي عبدالرحمان صوفي نوشته است كه مأخذ صوفي اندازه گيري و تفرّس بوده و او عمر خود را در فن معرفت صور كواكب صرف كرده تا آنجا كه به همۀ زوايا و دقايق آن پي برده است.

اثر رياضي وي

اشكال متساوي الاضلاع (في عمل الاشكال المتساوية الاضلاع)

متن اين رساله به عربي است و نسخۀ خطي آن به شمارۀ 5535 در كتابخانۀ آستان رضوي محفوظ است. اين رساله را عبدالرحمن صوفي به دستور عضدالدولۀ ديلمي نوشته و موضوع آن ترسيم چند ضلعيهاي منتظم به ضلع معين با يك فتحۀ پرگار است وچنين شروع مي شود: «امرتي الامير الاجل عضدالدوله مولانا اطال الله بقاه و ادام سلطانه، ان ابيّن له هل يمكن عمل اشكال علي خط واحد مستقيم مفروض مثل المربع و المخمس المتساوي الاضلاع و غير ذلك بفتحه واحده»

خاطر نشان مي كنم كه اين دومين اثر هندسي است كه رياضيدانان ايراني درباره ترسيم اشكال هندسي با يك فتحۀ پرگار نوشته اند. رسالۀ ديگر عبارت است از كتاب في ما يحتاج اليه الصانع من اعمال الهندسه تأليف ابوالوفاي بو زجاتي*. جالب توجه است كه صوفي (متوفي به سال 376) و بو زجاني (در گذشته در سال 388) معاصر يكديگر بوده اند.